Jak wspierać nastolatki w spektrum autyzmu? 

Dlaczego okres nastoletni jest szczególnie trudny dla młodzieży ze spektrum  autyzmu

Okres nastoletni jest dla wszystkich trudny. W tym czasie dzieją się różne zmiany.  Zaczynamy nabierać nowych kompetencji. Często w tym okresie następuje zmiana  grupy rówieśniczej z podstawówki na liceum. Wchodzimy w nowy okres, jest nowa grupa  i często pojawiają się różne myśli typu czy ja sobie poradzę. I jak nie jestem  w spektrum  autyzmu, bywa, że mi jest łatwiej z nimi sobie dać radę. A jak mam spektrum, to te myśli zaczynają się często nasilać. Dodatkowo do pewnego momentu kontakt  z rówieśnikami polega głównie na zabawie, wspólnym zainteresowaniu. To się dzieje  w działaniu. A im starszy jest nastolatek, tym mniej takiej wspólnej aktywności, a więcej rozmów, żartów, pierwszych miłości. Młodzież, która ma rozpoznane spektrum  autyzmu, często sobie z tym nie radzi. Nie rozumie rówieśników, nie rozumie tego,  na jakich zasadach oni nawiązują relacje. Dodatkowo nastolatek w spektrum, może mieć poczucie, że inni go nie rozumieją, z jego pewną sztywnością  czy zainteresowaniami, czasem zupełnie innymi niż rówieśników. Wiele młodych osób w spektrum w takich sytuacjach wycofuje się z grupy rówieśniczej. Zamyka się w domu, czy zamyka się w świecie Internetu. Ale potrzeba kontaktów społecznych wcale nie znika. Jak wtedy my dorośli możemy pomóc? Jedną z formą pomocy jest terapia grupowa. 

Na czym polega grupa terapeutyczna dla nastolatków w spektrum autyzmu?   

Mogą być dwa rodzaje grup terapeutycznych. Jedna to taka grupa, która jest  dedykowana osobom w spektrum autyzmu oraz grupa terapeutyczna, która jest  na przykład półotwarta i są w niej osoby, które dochodzą do grupy, to nie są osoby tylko  z diagnozami ze spektrum autyzmu, tylko po prostu taka “mieszanka nastolatków”,  która w którymś momencie stwierdza, ok, potrzebna mi grupa terapeutyczna. 

Co może dać grupa terapeutyczna?  

Na takiej grupie, jak się usłyszy, że inni mają podobnie, nawet nie mając spektrum autyzmu, można zacząć poszukiwać różnych rozwiązań. Na grupie można sprawdzić, jak to jest, kiedy powiem: “hej, słuchajcie, jak ja bym do Was napisała smsa, chodźcie ze mną do kina, to jakby Wyście zareagowali?” Wszyscy mówią: “nie no, w sumie, spoko, to fajna propozycja, bo jak mi nie mówisz, że chcesz ze mną wyjść, to ja się nie domyślę?” To są takie bardzo proste spostrzeżenia na grupie, które osobom spektrum autyzmu oczywiście przyjdą do głowy. I grupa terapeutyczna jest właśnie do tego, że ja mogę sobie zobaczyć, jak inni mnie odbierają, ale też, jak ja reaguję na innych. Dzieje się to w bezpiecznym otoczeniu, gdzie terapeuta poprowadzi,  wytłumaczy, odbędzie się taka bezpieczna rozmowa w grupie. Bo potem, jak znajduję się w innej grupie, takiej już swojej rówieśniczej, bez terapeuty, bez koleżanek i kolegów z grupy, to ja wiem, jak mogę sobie poradzić. Mam pewne rzeczy przećwiczone.  

Nastolatki często mówią o tym, że to właśnie na grupie terapeutycznej pierwszy raz  poczuli się bezpiecznie w kontaktach z innymi rówieśnikami. Że poczuli jakiś rodzaj zrozumienia, czy właśnie rozwiązania jakichś takich niektórych swoich trudności.  A czasami też niektórzy pacjenci po prostu znajdują sobie w tej grupie taką jedną osobę, z którą też utrzymują kontakt na zewnątrz.  

Okres nastoletni to w ogóle trudny czas, ale szczególnie trudny dla nastolatków  ze spektrum autyzmu. To jest czas uczenia się relacji, uczenia się wchodzenia  w nowe związki. Możemy naszym nastolatkom pomóc. Jedną z formą pomocy jest  terapia grupowa.